ZER DA HAMA?

2001etik, Hezkuntzaren aldeko Munduko Kanpainak Hezkuntzaren aldeko Munduko Ekintza Astea (HAMA) antolatzen du. Astebetez, normalean apirilean, hezkuntzarako eskubidearen alde lan egiten dugun 124 herrialde baino gehiago mobilizatu egiten gara, hezkuntza-komunitatearen, komunikabideen, gizarte osoaren eta, batez ere, ordezkari politikoen arreta geureganatzeko. Horren helburua da kontura daitezela beharrezkoa dela kalitatezko hezkuntza izateko eskubidea benetan eta eraginkorki gauzatzea mundu osoan.

HAMA 2018

Prest zaudete Hezkuntzaren aldeko Munduko Ekintza Astearen (HAMA) 2018ko ediziorako? Aurten, apirilaren 23tik 27ra izango da mundu mailan eta “Hezkuntza, bakea lortzeko bidea” lelopean, emergentzia eta gatazka testuinguruetan hezkuntzak duen papera agerian uztea dugu helburu. Ezinbestekoa da arreta hezkuntzaren funtsezko zereginean ipintzea, hori delako intolerantzia eta indarkeria bai hezkuntza-inguruneetan bai gizarte osoan deuseztatzeko modu bakarra, eta hori da, halaber, ezinbestean erabili behar dugun tresna gatazkak bakez konpontzen eta bakearen kultura sustatzen laguntzeko.

Gatazka- eta larrialdi-egoeretan, hezkuntzarako eskubideari buruzko datuak gero eta kezkagarriagoak dira: 3tik 18 urtera bitarteko 75 milioi haur eskolatu gabe daude krisiren bat jazotzen ari den 35 herrialdetan; haur errefuxiatuen edo barne-desplazamenduko egoeran dauden haurren erdia baino ez doa Lehen Hezkuntzako eskolara, eta % 25 besterik ez da Bigarren Hezkuntzako lehen zikloa egiten ari. Sarritan, milioika haur eta gazte horiek eskolara joateari utzi behar izaten diote segurtasun edo baliabide faltagatik; hala, haien hezkuntzarako eskubidea urratzeaz gain, egoera horrek hezkuntzak bake-faktore moduan duen funtzioa betetzea oztopatzen du, baita babes-elementu moduan duen funtzioa ere, lagungarri baita bidegabekeriei, pobreziari, injustiziari, eta gatazka- eta larrialdi-egoeretan dauden adingabeei eragiten dieten mehatxuei aurre egiteko.

Azken urteotan, pertsonen nahitaezko desplazamenduak modu masiboan handitu direla ikusi dugu, Europarantz nagusiki. Funtsean, gatazka-egoera larrien ondorio izan dira, Sirian bezala, baina badira beste arrazoi batzuk; esate baterako, ingurumenarekin edo ekonomiarekin lotutako larrialdiak, edota jazarpen politiko eta erlijiosoa. Hartara, 2016an (azken datuak ordukoak dira), nahitaez desplazatu behar izan duten pertsona-kopuruak munduko beste marka bat hautsi du, 65,6 milioi pertsona izan baitziren urte horren amaieran. Desplazamendu masiboak direla eta, egoera horretan dauden pertsonek ezin dituzte eskubideetako asko gauzatu (etxebizitza, janaria, oinarrizko zerbitzuak eta ekoizpen-baliabideak); besteak beste, hezkuntzarako eskubidea. Gainera kontutan hartu beharra dago ere, haur eta gazteek errefuxiatuen %51a suposatzen dutela.

Hezkuntza, bakea lortzeko bidea.

Bakea, biolentzia, gatazka konpontzeko mekanismo bezala, ukatzea suposatzen du. Gatazkak era baketsuan ebazteko, funtsezkoa da pertsonak; justizia, askatasuna, solidaritatea, jarrera kritikoa, konpromisoa, autonomia, elkarrizketa eta parte hartzea defendatzen duten  baloreetan hezitzea. Garrantzitsua da gure herrialdeko haurrak eta gazteak jabetzea nolako errealitatea bizi duten hala gatazka- eta larrialdi-testuinguruetan nola desplazamendu-egoeretan dauden haurrek, eta zer dakarkien pertsona eta gizarte horiei hezkuntzarako eskubidea ez izateak. Horren helburua elkarbizitza positiboko, tolerantziako eta errespetuzko giroak sortzea da, harrerako hezkuntza-komunitateetako aniztasunari begira. Azken batean, aipatzekoa da zenbait jarrera (esate baterako, arrazismoa eta xenofobia) ezberdina denak eragiten digun beldurraren ondorio direla, eta hori gainditzeko era bakarra ulertzea eta ezagutzea da: elkarrekin bizitzeko modu bakarra bestea existitzen dela jakitea da, batzen gaituena eta guztion artean duguna aurkitzea, eta gure arteko ezberdintasunak aberastasun moduan ulertzea. Ildo horretan, ezinbestekoa da arreta hezkuntzaren funtsezko zereginean ipintzea, hori delako intolerantzia eta indarkeria bai hezkuntza-inguruneetan bai gizarte osoan deuseztatzeko modu bakarra, eta hori da, halaber, ezinbestean erabili behar dugun tresna gatazkak bakez konpontzen eta bakearen kultura sustatzen laguntzeko. Lan egin behar dugu oinarri hauek izango dituzten gizarteak eraikitzeko: giza eskubideak errespetatzea, aniztasunari balioa ematea, eta genero-berdintasuna.

MATERIALAK

Hezkuntza-komunitatea hezkuntzarako eskubideak duen garrantziari buruz sentsibilizatzeko eta kontzientziatzeko material didaktikoak ematen dizkiegu ikastetxeei.

Zer jokatzen dugu? Munduan hezkuntzak duen egoerari buruz duzuen jakintzak probatzea nahi baldin baduzue, gure hezkuntza eskubidearen Trivial txikia frogatzera animatzen zaituztegu. Jolasten ikasteko tresna dibertigarria …Hurrengo loturan sakatu, lotu zaitez eta zure puntuazioak hobetu!

 

Urtero, HAMEAk gai bat hartzen du ardatz. Horretan oinarrituta, mobilizatu egiten gara eta politikariei presioa egiten diegu, hezkuntza jasotzeko eskubidearen inguruan hartu dituzten konpromisoak bete ditzaten. Kanpainaren mezu nagusiak gure jarrerari buruzko dokumentuan aurki daitezke.

Urtero, pegatinak, kartelak eta bideoak prestatzen ditugu HAMEAren berri emateko eta gure ahotsa herritarrengana hurbiltzeko. Horrez gain, HAMEA bakoitzaren ostean memoria bat egiten dugu. Bertan, gure aktibistek hezkuntzarako eskubidearen alde eginiko ahalegin guztiak jasotzen ditugu.

Herritarrak hezkuntzarako eskubideari buruz informatuta eta kontzientziatuta egon daitezela nahi dugu, bai eta kalera irten daitezela ere, munduko pertsona guztientzat oinarrizkoa den eskubide hori aldarrikatzera. Horretarako, urtero mobilizazio-proposamenak prestatzen ditugu ikastetxeetan eta kalean, herritarrek eta ordezkari politikoek gure aktibistei entzun diezaieten.